«Εμείς, οι συμμετέχοντες του σεμιναρίου «Beyond EU Citizenship» που οργανώθηκε από το Ευρωπαϊκό Πράσινο Ίδρυμα (GEF) και την Ομοσπονδία Νέων Ευρωπαίων Πράσινων (FYEG) που πραγματοποιήθηκε στο Βουκουρέστι από τις 13 έως και τις 17 Οκτωβρίου 2011, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα του αντίστοιχου σεμιναρίου που έλαβε χώρα στο Παρίσι το Μάιο του 2011 και το ψήφισμα «Η μειονότητα των Ρομά στην Ευρώπη: μια νομαδική πορεία προς τον αποκλεισμό» που ενέκρινε η Γενική Συνέλευση της FYEG το 2007 εκφράζουμε τους ακόλουθους προβληματισμούς.
Η κοινωνικό-οικονομική κρίση δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για τον τερματισμό του αγώνα για μια κοινωνία με λιγότερους αποκλεισμούς και περισσότερη συνοχή. Στην πραγματικότητα, η κρίση αυξάνει τις διακρίσεις σε βάρος των μειονοτήτων και των μεταναστών, που ανήκουν στις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Εμείς, οι νέοι πράσινοι πιστεύουμε ότι για τη διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης θα πρέπει να επανεξετάσουμε την έννοια της ιδιότητας του πολίτη, να εγγυηθούμε τα ανθρώπινα δικαιώματα των μειονοτήτων και των μεταναστών και να αγωνιστούμε ενάντια στις διακρίσεις και το ρατσισμό.
Διεκδικούμε την ανασημασιοδότηση της έννοιας της ιδιότητας του πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Θέλουμε η ιδιότητα του πολίτη της Ε.Ε. να αποκτήσει νόημα και για το λόγο αυτό επιθυμούμε την ανασημασιοδότησή της. Η ιδιότητα του πολίτη θα πρέπει να χαρακτηρίζει τον καθένα και καθεμιά που ζει σε μια περιοχή ή χώρα, ανεξάρτητα από την καταγωγή ή εθνικότητα του/της. Τα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα εξακολουθούν σήμερα να είναι συνδεδεμένα με την εθνική ταυτότητα. Για το λόγο αυτό εμείς διεκδικούμε μια ιδιότητα του πολίτη που να συνδέεται με τον τόπο κατοικίας.
Πιστεύουμε ότι οι πολίτες που κατοικούν στην Ε.Ε. θα πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίας απασχόλησης και βασικά κοινωνικά δικαιώματα όπως υγειονομική περίθαλψη, δωρεάν εκπαίδευση και κοινωνική ασφάλιση και τη δυνατότητα να ψηφίζουν και να εκλέγονται σε όλα τα επίπεδα στον τόπο όπου κατοικούν.
Σήμερα υπάρχει ένα νομοθετικό κενό που εμποδίζει τα άτομα να έχουν πλήρη πρόσβαση στα δικαιώματα τους ως ευρωπαίοι πολίτες. Δεν υπάρχει πραγματικά ελεύθερη μετακίνηση των ατόμων μέσα στην Ε.Ε. καθώς αυτή περιορίζεται στις 90 ημέρες1. Μετά την περίοδο αυτή, όσοι δεν έχουν εργασία ή άλλους οικονομικούς πόρους βρίσκονται αντιμέτωποι με την ανασφάλεια σε ότι αφορά την κατάσταση αλλά και το δικαίωμα παραμονής τους. Αυτό συνιστά διακριτική μεταχείριση σε βάρος των οικονομικά ευάλωτων πολιτών.
Μόνο με μια ισχυροποίηση της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στους τομείς της κοινωνικής πολιτικής, της εκπαίδευσης, της στέγασης, της υγείας και της απασχόλησης η ιδιότητα του πολίτη της Ε.Ε. μπορεί να ενεργοποιηθεί και να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο στη διαδικασία ένταξης των μειονοτήτων. Χρειάζεται να οικοδομήσουμε ένα ισχυρό Ευρωπαϊκό σύστημα πρόνοιας.
Η ανυπαρξία ταυτοποιητικών στοιχείων και η αφάνεια που συνεπάγεται αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για τη δημιουργία μιας κοινωνίας συνοχής, γι’αυτό ζητάμε να καταργηθούν τα εμπόδια και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες για την απόκτηση νομιμοποιητικών εγγράφων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κάθε πολίτης της Ε.Ε. θα πρέπει να έχει στην κατοχή του δελτίο ταυτότητας που θα εκδίδεται χωρίς δική του επιβάρυνση και θα είναι διαθέσιμο για τον καθένα.
Η αναγνώριση των μειονοτήτων και της διαφορετικότητας
Τα ζητήματα των μειονοτήτων δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά και συνήθως έχουν χαμηλή προτεραιότητα στην ατζέντα των κυβερνήσεων των κρατών μελών της Ε.Ε. Η Ε.Ε. θα πρέπει να φέρει τα ζητήματα των μειονοτήτων στο προσκήνιο και να προωθήσει μια σειρά από στρατηγικές που θα διασφαλίσουν ότι όλοι οι άνθρωποι που ανήκουν σε κάποια μειονότητα θα θεωρούνται και θα αντιμετωπίζονται ως ευρωπαίοι πολίτες.
Η διαφορετικότητα στην κατάσταση που βιώνει αλλά και τις ανάγκες που έχει κάθε μειονότητα θα πρέπει να αναγνωριστεί προκειμένου να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν αποτελεσματικές πολιτικές.
Η Ε.Ε. θα πρέπει να αποκτήσει μια ισχυρή φωνή σε ότι αφορά τα θέματα των μειονοτήτων που θα επιτρέψει την ανάπτυξη ενός ξεκάθαρου πλαισίου πολιτικών, κατευθυντήριων γραμμών και καλών πρακτικών οι οποίες απαιτούν μια στενή συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. και των κρατών μελών.
Οι ευρωπαϊκές στρατηγικές απέναντι στις μειονότητες δεν θα πρέπει να περιορίζονται μόνο σε προγράμματα χρηματοδότησης αλλά να δημιουργήσουν και έναν μηχανισμό ελέγχου που θα διασφαλίζει τα βέλτιστα αποτελέσματα, τη διαφάνεια αλλά και την εμπλοκή των ίδιων των μειονοτήτων στην διαδικασία σχεδιασμού των πολιτικών αλλά και εφαρμογής τους.
Αγώνας κατά των διακρίσεων
Εμείς οι Νέοι Πράσινοι, αγωνιζόμαστε έναντι σε κάθε είδος διάκρισης. Η βία κατά των μειονοτήτων και των μεταναστών έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της κρίσης αλλά και του λαϊκισμού της άκρας δεξιάς. Χρειαζόμαστε προληπτικά μέτρα και μια ισχυρή αντίδραση από τους θεσμούς της κοινωνίας των πολιτών και του κράτους.
Ο αγώνας κατά των διακρίσεων απαιτεί την καταπολέμηση των στερεοτύπων ως βασικό προληπτικό μέτρο. Για το σκοπό αυτό, οι επίσημες και ανεπίσημες μορφές εκπαίδευσης καθώς και ο ρόλος των Μ.Μ.Ε και των πολιτικών είναι κρίσιμος.
Ζητάμε ένα θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση των στερεοτύπων το οποίο θα πρέπει να βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη διαφορετικότητα των μειονοτήτων, όπως επίσης και ένα σύστημα επιβολής κυρώσεων. Επιπλέον, η διαπολιτισμική εκπαίδευση θα πρέπει να ενσωματωθεί στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Τα Μ.Μ.Ε. έχουν την ευθύνη να προβάλλουν μια απροκατάληπτη εικόνα των μειονοτήτων.
Η ρητορική μίσους και οι προσβλητικές δηλώσεις δεν πρέπει να έχουν θέση στο δημόσιο και πολιτικό διάλογο.
Είμαστε κάθετα αντίθετοι σε κάθε θεσμική διάκριση που εκφράζεται με πρόσθετα νομικά εμπόδια για τις μειονότητες. Χρειαζόμαστε θετικές ενέργειες για την ενίσχυση των μελών των μειονοτήτων. Οι κυβερνήσεις και τα νομικά συστήματα θα πρέπει να παρέχουν τα πρότυπα για μια δίκαιη κοινωνία μέριμνας για τις μειονότητες. Οι βίαιες εκτοπίσεις και μετεγκαταστάσεις αποτελούν παραδείγματα προαγωγής της ανισότητας και ενίσχυσης του ρατσισμού.
Υπάρχει μια παράλληλη σχέση ανάμεσα στον αντισημιτισμό και την αντί-Ρομά προκατάληψη. Θα πρέπει να διδαχθούμε και να καταπολεμήσουμε αυτά τα φαινόμενα από τη γέννηση τους. Η αντί-Ρομά προκατάληψη η οποία αποτελεί μια συστηματική μορφή διακρίσεων που δημιουργεί διαχωρισμούς και γκέτο, πρέπει να σταματήσει.
Εμείς, οι νέοι πράσινοι είμαστε εναντίον του φασισμού και επιδιώκουμε την αλληλεγγύη ανάμεσα στα διάφορα αντιφασιστικά κινήματα. Πιστεύουμε σε έναν προληπτικό αγώνα κατά του φασισμού.
Τα εγκλήματα κατά των μειονοτήτων στις περισσότερες περιπτώσεις συνοδεύονται από ατιμωρησία. Το νομικό σύστημα δεν θα πρέπει να κλείνει τα μάτια σε εγκλήματα με εθνικιστικά-ρατσιστικά κίνητρα. Απαιτείται υψηλή εξειδίκευση για τη διαμεσολάβηση και δίωξη εγκλημάτων που σχετίζονται με τις μειονότητες αλλά και η εφαρμογή εναλλακτικών μέτρων για την επανένταξη των εγκληματιών στην κοινωνία.
Για να φτάσουμε σε μια κοινωνία χωρίς διακρίσεις απαιτείται η ενσωμάτωση των μειονοτήτων στην πολιτική ζωή. Για το λόγο αυτό ζητάμε την εφαρμογή ποσόστωσης και την εγγύηση πλήρους πρόσβασης σε πολιτικά δικαιώματα για όλα τα μέλη των κοινοτήτων αυτών. Ζητάμε άμεση δημοκρατία και τον περιορισμό των ιεραρχικών μοντέλων που διαιωνίζουν την αποκλειστική εκπροσώπηση κυρίαρχων προσωπικοτήτων.
Δικαιώματα των Γυναικών
Οι διπλές διακρίσεις όπως οι αναγκαστικοί γάμοι και η βία απέναντι στα κορίτσια και τις γυναίκες, βασίζεται στην εξαιρετικά πατριαρχική κουλτούρα της κοινωνίας μας, περιλαμβανομένων των μειονοτήτων της. Για το λόγο αυτό η ενίσχυση της θέσης της γυναίκας αποτελεί βασικό σημείο για την αντιστροφή αυτής της κατάστασης και την πορεία προς μια αληθινή κοινωνία ισότητας.
Οι γυναίκες των διαφόρων μειονοτήτων θα πρέπει να συμμετέχουν σε εξειδικευμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες για να γνωρίσουν τα δικαιώματα τους και να χειραφετηθούν. Η διαμεσολάβηση σε θέματα παραβιάσεων δικαιωμάτων των γυναικών είναι επίσης σημαντική καθώς επίσης και η ύπαρξη ενός ισχυρού συστήματος αστυνόμευσης και δικαιοσύνης που να προστατεύει τα δικαιώματα αυτά». (Μετάφραση από τα αγγλικά Δ.Γιακουμέλος)
Οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο: Δ.Γιακουμέλος, Χ.Κοττώρη
